Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Volkan Kara, Türkiye'de her yıl yaklaşık 100 bin kişinin sigaraya bağlı nedenlerle yaşamını yitirdiğini belirterek, özellikle çocuklar ve gençlerin korunmasının sigarayla mücadelede temel öncelik olması gerektiğini söyledi.

Nikotin kullanımı, yalnızca kullanıcıları değil pasif maruziyet yoluyla tüm toplumu etkileyen, dünya genelinde her yıl milyonlarca önlenebilir ölüme yol açan en önemli halk sağlığı sorunları arasında yer alıyor.

Uzmanlar, sigara dumanında bulunan binlerce zararlı maddenin kalp-damar hastalıklarından kansere, solunum yolu hastalıklarından bağışıklık sistemi zayıflığına kadar çok sayıda ciddi rahatsızlığın temel nedenleri arasında bulunduğuna dikkati çekiyor.

Doç. Dr. Hasan Volkan Kara, Dünya Sigarayı Bırakma Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, sigaranın sosyal olarak kabul görmesine rağmen her iki kullanıcıdan birinin hayatını kaybetmesine yol açan ölümcül bir bağımlılık olduğunu belirtti.

Nikotinin sağlığa zararlı olduğunu tüm toplumların bildiğini, ancak sigaranın sosyal açıdan kabul görmüş bir bağımlılık olduğunu dile getiren Kara, "Dünyada 1 milyar sigara kullanıcısı var ve elimizdeki rakamlar sigaranın, nikotinin her iki kullanıcısından bir tanesini öldürdüğünü söylüyor. Yani önümüzdeki yıl ve dönemlerde bu 1 milyar kullanıcının 500 milyonu hayatını kaybedecek. Ülkemizde her gün yaklaşık 300 kişi hayatını sigaradan kaybediyor. Bu, yılda 100 bin gibi bir rakama denk geliyor. Bu nedenle tütün ve sigara hatta nikotinle olan mücadele standart üstü öneme sahip oluyor." diye konuştu.

Kara, Türkiye'de sigarayla mücadelede etken rol oynayan kurumlar ile bu kurumların nikotin bağımlılığını önleyici hizmetlerine değinerek, şunları söyledi:

"Sağlık Bakanlığı, sivil toplum örgütleri ki Yeşilayı bu faaliyetlerde çok aktif bir rol olarak başa koymamız gerekiyor. Özellikle gençler ve çocuklarda sigaranın, nikotinin zararlarını anlatan eğitim faaliyetleri, başlamalarını engelleyecek farkındalık arttırıcı faaliyetler gerçekleştiriliyor. Bunun dışında halihazırda sigara kullanan vatandaşlarımızın sigarayı bırakmaları ile alakalı ücretsiz danışmanlık hizmetleri, ücretsiz tedavi hizmetleri dört koldan sürdürülüyor."

"Sağlıklı şekilde bu ürünleri tüketmenin herhangi bir yolu yok"

Hem dünyada hem Türkiye'de nikotin ve sigara bağımlılığına karşı yapılan faaliyetlerin, tüketimi ve bağımlılığı ciddi oranda azalttığını vurgulayan Kara, ancak tütün endüstrisinin de bağımlılığa teşvik edici yeni yollar denemeye çalıştığını kaydetti.

Kara, "Tütün endüstrisi ürünlerini pazarlamak, bu kar oranı yüksek imkanı değerlendirmek için özellikle çocuklar ve gençleri cezbetmek, onların kafalarının karışıklığından, gençliklerinden faydalanmak için yeni ürünler çıkardı. Bu ürünlerin başında elektronik sigara geliyor. Elektronik sigara damıtılmış ya da kimyasal olarak hazırlanmış, nikotinin özel aromalarda, tatlandırıcılarda, çok farklı ve çeşitli cihazların içine konularak kullanılmasını, nikotin bağımlılığını teşvik eden ürünler. İçinde nikotin olduğunun özellikle altını çizmek istiyorum." ifadelerini kullandı.

Elektronik sigara ve sigaraya alternatif olarak yeni çıkan ürünlerin, nikotinin zararını azalttığına ya da sigaradan daha az zararlı olduğuna dair yanlış bir algı olduğunu aktaran Kara, şöyle devam etti:

"Gerek ısıtılmış tütün, gerekse elektronik sigaranın dumanının, su buharı olmadığı, aerosol olduğunu, içinde birçok zararlı partikül içeren bir gaz olduğunu bilmemiz lazım. İçinde egzoz gazı var. Bugün hiç kimse bir araba egzozunu solumak istemez. Peki bu ürünleri nasıl takdim ediyorlar? 'Bunların zararı azaltılmıştır, emisyonu daha azdır, bunların zararı ispatlanmamıştır.' diyorlar. Oysa elimizdeki veriler şunu söylüyor, o kadar net şekilde zararlı gazlar, maddeler söz konusu ki vücudun bunlara maruz kalmasının sağlığa etkileri olacağı kaçınılmaz. Bu ürünleri, sigara bırakmada kullanılan ya da sigara bıraktırabileceğini söyleyen gerçek dışı söylemler de var."

Kara, nikotin bağımlılığının sağlığa zararlı, insana çok yönlü zararlar veren ve tedavi edilmesi gereken klinik bir durum olduğunu vurgulayarak, "Sağlıklı nikotin, sigara yok, sağlıklı şekilde bu ürünleri tüketmenin herhangi bir yolu yok." dedi.

"Yılda 8 milyon kişi sigarayla ilişkili hastalıklardan hayatını kaybediyor"

Doç. Dr. Kara, sigarayla mücadelenin esas hedeflerinden birinin, bu ürünleri kullanmayan bireylerin pasif duman maruziyetiyle sağlık riski altına girmesini engellemek olduğunu belirtti.

Tütün dumanına istem dışı maruz kalmanın da ciddi sağlık sorunlarına yol açabildiğine dikkati çeken Kara, şunları kaydetti:

"Sigaranın dünyadaki sağlığa maliyeti kişi sayısı olarak maalesef 8 milyon. Yılda 8 milyon kişi sigarayla ilişkili hastalıklardan hayatını kaybediyor. Bunun en az 1,3 milyonu, neredeyse 8'de biri hatta fazlası ağzına sigara sürmemiş pasif duman maruziyetiyle sağlığını kaybeden bireyler. Bu rakamların tamamının engellenebilir sağlık sorunu olduğunu önemsemek lazım. Yani bu kişiler, duman maruziyetinden uzak kalmayı başarabilirse, hasta olma olasılıkları oldukça düşük, neredeyse yok."

Kara, pasif duman maruziyetinin yalnızca sigara içilen ortamda solunan dumanla sınırlı olmadığını belirterek, bu maruziyetin iki farklı biçimde ortaya çıktığını, ikinci el duman maruziyetinin sigara içilen bir ortamda bulunan kişilerin dumanı doğrudan soluması sonucu oluştuğunu, asıl riskin ise üçüncü el duman maruziyetinde ortaya çıktığını aktardı.

Üçüncü el duman maruziyetinin, sigara dumanındaki zararlı maddelerin tekstil ürünleri ve yüzeylere tutunarak uzun süre ortamda kalmasıyla gerçekleştiğini kaydeden Kara, "Belli oranın altına çekmediğimiz sigara kullanımı olan bir ülkede hiçbirimiz güvende değiliz. Bizden önce o ortamın, sigara içen bir kişi ya da kişilerce kullanılmış olması hepimizi güvensiz yapıyor. Sigarayla ilgili olan mücadele, sigara içmeyen bireylerle sigara içenlerin karşı karşıya geldiği bir durum değildir. Bu topyekun bağımsız, bağımlılıklardan uzak bir ülke adına tütün endüstrisine karşı verdiğimiz bir mücadeledir." ifadelerini kullandı.

"Gençlerimizi Genç Yeşilay'a katılmaya davet ediyoruz"

Kara, sigarayı bırakmak isteyenlerin ücretsiz hizmet veren Yeşilay Danışmanlık Merkezlerine (YEDAM) başvurabileceğini, 115 YEDAM Danışma Hattı'nı arayarak destek alabileceklerini anlattı.

Doç. Dr. Hasan Volkan Kara, "9 Şubat, sigaraya hayır deme, sigarayı bırakma, sigarayı boykot etme günü. Bunu her gün yapabiliriz. Lütfen bu kararı her gün verebileceğinizi, verdikten sonraki günün sizler için sağlıklı yaşamınızın ilk günü olduğunu unutmayın. Gençlerimizi Genç Yeşilaya katılmaya davet ediyoruz. Gönüllülüğü seven, toplum sağlığı ve faydası için gayret eden bütün vatandaşlarımızı, başta tütün ve sigara olmak üzere bağımlılıklarla mücadele eden Yeşilaya davet ediyoruz." diye konuştu.