Günümüzde yapay zeka, hayatın neredeyse her alanında kendine yer buluyor. Sağlık da bunlar arasında… Tıbbın pek çok branşında aktif olarak kullanılan yapay zeka destekli sistemler tanıdan tedaviye, planlamadan takip süreçlerine bir dizi alanda devreye giriyor. Hem hekimlerin işini kolaylaştırıyor hem de hastalara daha hızlı ve güvenli hizmet sunulmasını sağlıyor.

Diş hekimliği de yapay zekanın etkin biçimde kullanıldığı alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Yetişkinlerden çocuklara kadar geniş bir hasta grubuna yönelik diş tedavileri, yapay zeka destekli uygulamalar sayesinde artık daha kısa sürede, daha konforlu ve daha öngörülebilir şekilde gerçekleştirilebiliyor. Bu teknolojiyi aktif olarak kullanan kurumlardan biri olan Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde de yapay zekadan önemli ölçüde destek alınıyor.

Gülüş tasarımında yapay zeka desteği

Dişler yalnızca çiğneme işleviyle sınırlı değil… Yüz ifadesini ve gülüşü tamamlayan önemli bir unsur olarak da öne çıkıyor. Nitekim gülüş tasarımı, diş hekimliğinde yapay zekanın aktif olarak kullanıldığı alanlardan biri. Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erkut Kahramanoğlu, bu konudaki çalışmalarını şöyle anlatıyor:

“Gülüş tasarımında hastadan aldığımız fotoğraflarla hastanın ağzına, yüzüne en uygun, gülüşüne en uygun dişleri yapay zeka yardımıyla programlarda uygulayabiliyoruz.”

Bu süreçte öncelikle hastaların fotoğrafları çekiliyor. Ardından dijital sistemlerle ölçü alınıp bilgisayar ortamına aktarılıyor. Gerekli programlar aracılığıyla hastanın yüzüne uygun ve yine hastanın istediği formlarda diş tasarımları yapılıyor. Yöntem, eski uygulamalara kıyasla hastaya pek çok açıdan avantaj sağlıyor. Bunun öncelikle süreci hızlandırdığını ifade eden Doç. Dr. Kahramanoğlu, “Dijital ölçü alma sistemiyle hastanın bulantı reflekslerini ortadan kaldırıyoruz. Daha rahat bir ölçü alımı sağlanabiliyor. Seans sürelerimiz kısalabiliyor. Hastaya nasıl bir protez yapılacağını işleme başlamadan sunmuş oluyorsunuz” diyor.

Yapay zeka yalnızca hastalara değil, hekimlere de önemli kolaylıklar sunuyor. Doç. Dr. Kahramanoğlu şöyle konuşuyor:

“Hastanın tam olarak ne istediğini öğrenme kolaylığı ve daha rahat materyal seçimi sunuyor. Süreyi kısalttığı ve hasta konforunu artırdığı için açıkçası hekimler için de kolay bir sistem haline geliyor.”

Diş eti hastalıklarının teşhisine de yardımcı

Diş eti hastalıkları, ağız sağlığında önemli bir ayrıntı. Kanama, şişlik ve kızarıklıkla seyreden sorunlar, diş kaybına varan sonuçlara yol açabiliyor. Peki yapay zeka, diş eti hastalıklarında nasıl kullanılıyor? Yanıtı bu kez Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periyodontoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Leyla Kuru’dan alıyoruz:

“En fazla teşhis ve tedavi planlamasında kullanılıyor. Diş etindeki iltihabın seviyesi, hastalığın ne kadar ilerlediği, diş eti çekilmesi varsa bu çekilmenin boyutu ve hangi tedavilerle daha başarılı bir sonuca ulaşabileceğimiz gibi konularda yapay zeka kullanılıyor.”

Prof. Dr. Kuru, yapay zekanın bu alandaki kullanımına ilişkin bir örnek de veriyor:

“Günümüzde biliyoruz ki şeker hastalığı ve diş eti hastalığı arasında çift yönlü bir ilişki var. Eğer bir hastada ikisi de varsa, birbirlerinin şiddetini artırıyorlar. Mesela şeker hastalığı olan bir hastada tedavimizin sonucu ne olacak? Hangi seviyedeki rahatsızlıkta, hangi tedaviyi uygularsak daha başarılı olacağız gibi konularda da yapay zekadan gelecekte yararlanılacak.”

Çocuk diş tedavisinde yapay zeka konforu

Çocukların diş tedavisi, yetişkinlere oranla çok daha zor gerçekleştiriliyor. Yaşları itibarıyla çocuklar, uzun süre oturarak dişlerine bir tedavi uygulanması noktasında yetişkinler kadar sabırlı değil. İşte yapay zeka bu alanda hem hekimlere hem de çocuklara kolaylık sağlıyor. Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Pedodonti Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sertaç Peker, yapay zekanın sağladığı konforu şöyle anlatıyor:

“Çocuk diş hekimliği 0-14 yaşın tüm tedavilerini barındıran bir branş. Diş eti hastalıkları, ortodonti, tedavi, endodonti gibi tüm alanlar içerisinde var. Yapay zekayı hepsinde parça parça kullanıyoruz. Öncelikle teşhiste faydalanıyoruz. Radyografik incelemelerle tedavi planlaması yaparken de gelecek vadeden bir olgu yapay zeka.”

Bu teknolojiyle birlikte çocukların geçmişteki koltuk deneyimlerinin de değerlendirilebildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Peker, “Ona göre tedavimizi planlayabiliyoruz” diyor ve devam ediyor:
“Yine çürük deneyimlerini ve bir takım hijyen alışkanlıklarını göz önünde bulundurup bunu birtakım indekslerle değerlendirip koruyucu uygulamaları sıralayabiliyoruz. Ortodontiyle ilgili, yani dişlerin düzeltilmesine yönelik şeffaf plaklar ya da farklı tedavilerde de olası problemlerin gelecekteki durumlarını öngörerek uygun planlamaları yapay zeka desteğiyle oluşturabiliyoruz.”