Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde doğal alanlarda yetişen mantarları toplayan vatandaşlar, hangisinin zehirli hangisinin zehirsiz olduğunu çoğunlukla bilmiyor.

En zehirli türler arasında yer alan Köygöçüren mantarının (Amanita phalloides), Türkiye'deki mantar ölümlerinin yüzde 90'ının sebebi olduğu biliniyor.

Mantarlar hakkında bilgiler veren İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Ormancılık Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Ergün Bacak, vatandaşları mantar konusunda bilinçlendirmeye yönelik çalışmalar yaptıklarını söyledi.

Bacak, kendisiyle doğa yürüyüşüne çıkan ve mantar toplayan vatandaşların mantarlarını tek tek ele alarak anlatıyor. 

"Mantar insanı öldürüyor"

Mantar mevsimleri olan ilkbahar ile sonbahar aylarında, hatta kış mevsimine kadar etkinliklere devam ettiklerini vurgulayan Bacak, "Çünkü insanlar mantardan korkmuyorlar. Örümcekten, böcekten, domuzdan ve ayıdan korkuyorlar, ama bu canlıların hiçbiri insanı öldürmüyor. Mantar insanı öldürüyor. Korkmadığımız, 'Köyde yenir' dediğimiz, 'Amcam yer, dayım yer' dediğimiz mantarların pek çoğu insanları öldürebiliyor. Özellikle uzak durulması gereken mantarları çok iyi şekilde anlatmaya çalışıyoruz" diye konuştu.

"Yüzde 100 emin değilseniz o mantar sizi öldürebilir"

"Mantarda şaka yoktur" diyen Bacak, şu konuları verdi:

"Mantarda yüzde 99,9'da eminim yoktur. Mantarda yüzde 100 emin olmak lazım. Eğer yüzde 100 emin değilseniz o mantar sizi öldürebilir. O nedenle de ya bir mantar uzmanıyla beraber geziye çıkmanız lazım. -İşte bu gezilerin en büyük faydalarından birisi o - Ya da yüzde 100 emin olduğunuz, çok rahat ayırt edilebilir bazı türleri, bildiğiniz, zamanında öğrendiğiniz türleri tüketeceksiniz. En doğrusu marketlerden satılan kültüre alınmış mantarı alacaksınız, pazar tezgahında ya da köylü pazarında satılan mantarları değil. Çünkü köylü pazarında satılan bazı mantarlar da insanların uzun sürede böbrek yetmezliği veya karaciğer yetmezliği nedeniyle ölmelerine neden olabiliyor."

"Birkaç tür dışında mantarları iyi şekilde pişirmek gerek"

Mantarların yüksek ateşte iyi şekilde pişirilmesinin önemine de değinen Bacak, "Çünkü bazı mantarlar var pişirilmediği zaman zehirli içeriklere sahip. Pişirildiği zaman buharıyla bu zehirli maddelerden uzaklaştırılabilir. Yalnız buharın da çok fazla solunmaması gerekir. Ayrıca kurutularak da bu mantarların zehirleri uzaklaştırılabilir" dedi.

"Medyaya verilen bazı bilgiler yanlış"

Ergün Bacak, "Bazen medyada, basına-yayın organlarında 'Kurtlu mantar yenilebilir.', 'Kurtlu mantar zehirli olmaz.', 'Başka hayvanların tükettiği mantarlar zehirli olmaz. Onları tüketebilirsiniz.' gibi açıklamalar yapan akademisyen ya da uzun yıllar mantar toplayan insanlar var. Maalesef ki bu bilgiler yanlış" dedi.

Kurtlu mantarların veya hayvanların tükettiği mantarların en zehirli, insanları en çok etkileyen mantarlar olabileceğini söyleyen Bacak, şunları anlattı:

"Köygöçüren mantarı. Ölümlerin yüzde 90'ından daha fazlasından sorumlu olan mantar. İnsanda her kilo başına, bir gram tükettiğin zaman, 70 kiloluk bir insan 70 gram o mantarı tükettiği zaman ölüyor. Tedavisi yok, herhangi bir antidotu, panzehri yok. Onu tükettikten sonra birkaç hafta içerisinde öleceksiniz. O nedenle bu yanlış bilgiyi bir şekilde engellememiz lazım. Hayvanların metabolizmalarıyla, hayvanların fizyolojileriyle, insanların metabolizmaları arasında fark vardır"