3 laboratuvar, 1 iklim odasında Transient Bitki Ekspresyon Sistemi kullanarak, yeni nesil aşı çalışmalarını gerçekleştiren Prof. Dr. Tarlan Mammedov, bir tür tütün bitkisi olan Nicotiana Benthamiana'nın, iklim odasında 22-24 derecede yüzde 50-60 nem seviyesinde özel formülasyon içeren gübrelerle yetiştirilerek belli büyüklüğe ulaşmasını sağladıklarını anlattı.

İnsanlar üzerinde denemeleri başlayacak

Bitkiye, yeniden düzenleme yapılıp bitki yaprağının içine solüsyon verilerek yapraklarından protein ürettiklerini belirten Prof. Dr. Tarlan Mammedov, gerekli analizler sonucunda 5 aşı çeşidi ürettiklerini aktardı.

Prof. Dr. Mammedov, protein içerikli üretilen aşıların koronavirüsün tüm mutasyonlarına karşı etkili olduğunu vurgulayarak, hayvanlar üzerindeki deneylerde başarılı olduklarını, artık insanlar üzerinde aşı denemelerinin başlayacağını açıkladı.

3 aşı adayı hayvanlar üzerinde başarılı oldu

Prof. Dr. Tarlan Mammedov, nisan ayında başlayan aşı çalışmalarında başarı elde ettiklerini belirterek, 5 aşı adayı geliştirdiklerini söyledi.

Aşı adaylarının 3'ünün hayvan testlerinden geçtiğini aktaran Prof. Dr. Mammedov, "Hayvanlar üzerindeki test sonuçlarına göre koronavirüse karşı aşı adaylarının hayvanlarda yüksek miktarda fonksiyonel antikor ürettiğini kanıtladık. Bundan sonra insanlar üzerinde testlere geçebiliriz" dedi.

COVID-19’un tüm mutasyonlarına karşı etkili

Protein temelli aşılar geliştirdiklerini aktaran Prof. Dr. Mammedov, "Bitki yapraklarından protein ürettik. İstenilen bir geni bitki yapraklarının hücrelerine aktararak, bu genlerin ürünleri olan enzimleri ürettik. Geliştirdiğimiz aşıların başka aşılardan özellikleri, üstünlükleri ve avantajları var. Bu aşılarda virüs ve bakteri yok. Protein temelli aşılar güvenlidir. 1500'ten çok koronavirüs proteininin analizlerini yaptık ve ona göre çalışmalarımızı sürdürdük. Koronavirüsün birçok mutasyonuna karşı çok etkili olacağını düşünüyoruz" diye konuştu.

Antikor seviyesini ölçen 3 ayrı kit geliştirildi

Koronavirüs hastalarının antikor seviyelerinin belirlenmesinin çok önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarlan Mammedov, “Eğer antikor seviyeleri yüksek olursa bu kişilerin koronavirüse yakalanma riskinin az olduğu anlamına gelir. Antikor seviyesi az olursa bu insanların yeniden koronavirüs hastalığına yakalanma ihtimali çok yüksektir. Onun için COVID-19’a karşı antikor seviyesinin tayin edilmesi çok önemli. Bu konuyla ilgili 3 kit geliştirdik. Bu kitler koronavirüse karşı antikor seviyelerini belirlemek için kullanılabilir" dedi.

“ACE2 enzimi yoğun bakım hastalarının hayatını kurtarabilir”

İnsan vücudunda önemli bir yere sahip olan anjiyontensin dönüştürücü enzim 2 (ACE2) üzerine çalıştıklarını aktaran Prof. Dr. Tarlan Mammedov, şunları söyledi:

"COVID-19'un özelliklerinden biri MERS virüsünün reseptörüdür. ACE2 enzimi virüs tarafından bloke olur. ACE2 enziminin bedende az miktarda olması insanlarda büyük problemlere neden olabilir. Özellikle yoğun bakımda olan hastalar, bu enzim miktarının az olması nedeniyle hastalığı ağır geçiriyor olabilir. Bu enzimi ‘Transient Bitki Ekspresyon Sistemi’nde yüksek miktarda oluşturulmasını sağladık."

Enzimin genetik mühendislik yoluyla bitkiden üretildiğini aktaran Prof. Dr. Mammedov, yüksek miktarda üretilmesinde başarılı olduklarını açıkladı. Prof. Dr. Mammedov, “500 grama kadar çıkan ACE2 enzimini, 1 kilogram bitki yaprağından üretebildik. COVID-19 nedeniyle özellikle yoğun bakımda kalan hastalara uygulanabilir. Böyle bir enzimin insan vücuduna mühim miktarda dahil edilebilmesi, bu insanların hayatını kurtarabilir" şeklinde konuştu.